Antalya'da Tarım

Antalya'da Tarım

Ulusal ve uluslararası pazarlarda oluşan rekabet koşulları ile artan nüfusun bilinçli beslenme ihtiyacı ve tarım sektörünün her aşamasında görev alan aktörleri,  daha fazla ve daha kaliteli üretmeye zorlamaktadır. Bu anlamda Tarım, verimliliğin ve insan odaklı kalkınmanın esas alındığı stratejik, sosyo-kültürel ve iktisadi bir yaklaşımla irdelenmesi gereken bir sektördür.

Türkiye bitki, toprak, iklim ve su kaynakları açısından dünya coğrafyasında önemli bir konumdadır. Her türlü yaş meyve, sebze, süs bitkileri, tarla ürünleri, hayvancılık ve su ürünlerinin yanı sıra insan sağlığını koruyan ve yaşam bağlılığını arttıran tıbbi ve aromatik bitkilerin yeteri kadar üretilebildiği ve fazlasını da ihraç edebilecek potansiyele sahiptir.

Uluslararası Rekabet Araştırmaları Kurumu (URAK)'ın yapmış olduğu İller arası Rekabetçilik Endeksi 2009-2010 araştırma sonuçlarına göre, Antalya, Türkiye'deki 81 il içinde en rekabetçi 8. İl konumundadır. Ayrıca, %31.48 oranında Beşeri Sermaye ve Yaşam Kalitesi Alt Endeksi ile Antalya Türkiye'nin en yaşanabilir 6. kentidir.

Tarımda alternatif üretim tekniklerinin ve modern teknolojinin kullanılarak ülkemizin ve dünya insanının beslenmesine katkıda bulunan Antalya ilimiz;  nüfus büyüklüğü itibariyle Türkiye'de 5. sırada, 156.000 çiftçi ailesiyle 9,53 milyar TL Tarımsal üretim değerleri itibari ile 2. Sırada, Türkiye Bitkisel Üretim Değerinin % 6,79'sını karşılayarak 1. sırada Türkiye Tarımının lokomotifi konumundadır. Yıl boyu süren tatil ve kongre turizminde 12 milyon yerli ve yabancı turist güvenli gıda ile konuk edilmektedir.

Antalya bölgesi, elverişli iklim şartlarıyla yıllardır meyve ve sebze üretiminde Türkiye'nin kalbi statüsünde olmuştur. Antalya, tarım sektöründeki yerli ve yabancı yatırımcıların en yoğun şekilde yatırım yaptığı ve tarım sektöründe yeniliklerin uygulandığı yer olma özelliğini korumaktadır. Gelişim ve değişimde kaydettiği başarı, gıda güvenliği ve yüksek kalite anlayışı içinde tüm dünyaya sunduğu lezzetli tarımsal ürünleri ve Avrupa standartlarındaki tarımsal tesisleri ile Antalya tarımda bir marka olduğunu ispatlamıştır. 

Entansif tarımın uygulandığı İlimizde, üretim gelirinin yanında tarım sektörünün istihdam yaratmış olması, Türkiye ekonomisi açısından çok önemlidir. Antalya İlinin bitkisel ve hayvansal üretim yapısı, tohumculuk sektörü, kesme çiçek üretimi, tıbbi ve aromatik bitkiler, biyolojik mücadele ajan üretimi, gen kaynakları, endemik bitki zenginliği, uygun iklim çeşitliliği, doğal zenginlikleri ve tarımsal ürün ihracat değerleri ile kullanılan tarım teknolojisi,  üretimdeki çeşitlilik ve pazara yönelik üretim açısından dikkat çekmektedir.

Ülkemizde şimdiye kadar 12.000 civarında bitki tür/alt türü tespit edilmiştir. Bunlardan 4.000 kadarı endemiktir. Antalya İli'ni içeren Toros Dağları, endemikleri ve tıbbi bitkileri en fazla barındıran bölgelerin başında gelmektedir. Toroslarda bulunan, 750 endemik türün, 500 tanesi Antalya'da bulunmaktadır. Bu çeşitlerden 200 tanesi Antalya' ya özgü endemik tür olarak bilinmektedir.

Doğal Çiçek soğanlarının üretimi, doğadan toplanması ve ihracatına ilişkin yönetmelik doğrultusunda Antalya'da toroslarda bulunan doğal çiçek soğanlarından kotaya tabi olan türler doğadan , üretim ve büyütme tarlalarından   söküm yapılarak Hollanda'ya ihracatı yapılmaktadır. Doğal çiçek soğanlarından ihracatı yapılan en önemli türler arasında yer alan Galanthus Elweesi( Kardelen), Erantis Hyamalis (sarı karçiçeği) ve Anemone Blanda (Dağ lalesi) ve Cyclamen Cilicium (Sklamen) Antalya ilinde yetişmektedir.

Ulusal ve uluslararası alanda tanınan Antalya,  resmi ve özel kurum / kuruluşlarının tanıtımına verdiği destek ile Antalya Valiliği'nin içerisinde yer aldığı tarım sektörüne ilişkin tüm kurum ve kuruluşların katılımıyla oluşan Türkiye'nin ilk "Tarım Konseyi"ni kurarak harekete geçirmek suretiyle, tarımsal ürünlerin üretimi başta olmak üzere bu ürünlerin işlenmesi, değerlendirilmesi ve pazarlanmasında aktif çalışmalar başlatmıştır. Konsey domates başta olmak üzere narenciye, nar ve kesme çiçek gibi öne çıkan tarımsal ürünlerin tüm dünyaya tanıtımını sağlayacaktır. 

Tarım Konseyinin aldığı karar uyarınca, Müdürlüğümüz, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı, Antalya Ticaret Borsası ve Ziraat odası Başkanlığının ortak yürüttüğü ve Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı tarafından desteklenen proje ile 2014 yılında 05-07 Şubat tarihleri arasında Almanya'nın Berlin Şehrinde düzenlenen Fruit Logistica Fuarında Uluslararası tarım sektörü liderlerine Antalya Markası, potansiyeli ve ürünlerinin tanımına katkı yapılmıştır.

Tarım Gıda ve Hayvancılık Bakanlığımızın hedefi, tarım sektörünü üretici, tüketici ve insan odaklı, büyüme ve gelişmesiyle ön planda olan daha güçlü bir yapıya kavuşturmaktır. Bu anlayış çerçevesinde, stratejik sektör olarak ele alınan tarım sektöründe kırsal kalkınmayı gerçekleştirecek, tarımsal geliri artırarak hayat standardını yükseltecek, kaynakların etkili ve verimli kullanılmasına olanak sağlayacak ve gıda güvenliğini teminat altına alacak bir tarım politikası uygulanmaktadır.

Bakanlığımızın politikaları doğrultusunda Antalya İlinde, doğal kaynaklar korunarak  gıdanın tüketicinin sofrasına ulaşıncaya kadar izlenmesi ve  denetlenmesi, bitki ve hayvan sağlığının güvence altına alınması, kalite ve standartlara önem verilmesi, tarımsal altyapının güçlendirilmesi, doğru bilgi ve teknoloji kullanımının yaygınlaştırılarak tarımsal geliri artırmak amacıyla çalışmalarımız  aralıksız devam etmektedir.

Önemli Tarım ürünleri üretiminde Antalya'nın Türkiye üretimindeki payı;

Ürünler20022016
Üretim (ton)TürkiyeÜretim (ton)Türkiye
TürkiyeAntalyaİçindeki Oranı (%)TürkiyeAntalyaİçindeki Oranı (%)
Domates9.450.0001.508.05015,9612.600.0002.409.76219,13
Hıyar1.670.000496.49429,731.811.681514.68128,41
Portakal1.250.000311.94224,961.850.000504.65527,28
Biber1.750.000224.17412,812.457.822390.07215,87
Elma2.200.000157.6977,172.925.828281.0199,60
Patlıcan955.000188.84319,77854.049177.27520,76
Nar60.0007.53912,57465.200111.04123,87
Muz95.00036.47238,39305.92682.56626,99
Mantar (Kültür)-7784 40.27221.53353,47
Yenidünya11.8007.22661,2413.9504.48232,13
Keçiboynuzu13.5004.83135,7913.4054.99837,28
Avokado40021253,001.9501.52478,15
Susam 22.0007.44933,8619.5213.30116,91
Mısır (Dane)2.100.00033.9421,626.400.00044.7310,70
Pamuk2.541.83235.0001,382.100.00029.0401,38

 

Hayvan Varlığı

Tür Adı20022016
TürkiyeAntalyaTürkiyeTürkiyeAntalyaTürkiye
(adet)(adet)İçindeki Oranı (%)(adet)(adet)İçindeki Oranı (%)
Sığır9.803.498113.7351,1614.080.155160.6121,14
Koyun25.173.706226.6450,930.983.933440.3731,42
Keçi6.780.094581.8878,5810.345.299701.5786,78
Arıcılık4.160.892125.5553,027.900.364238.0753,01
Su Ürünleri (ton/yıl)(*)-- 672.241(*)3.6996,8

*Su Ürünleri 2015 yılı Türkiye üretimini TUİK yayınlamadığından 2015  yılı değeri yazılmıştır.

            İlimizde üretilen önemli tarımsal ürünlerin ülkemiz üretimindeki payı yukarıda verilmiştir. Yukarıda belirtilen bu ürünlerin üretiminin ve kalitesinin artırılması gerek ülkemiz iç tüketiminin yanı sıra ihracat şanslarının yüksek olması nedeni ile ülke ekonomisine önemli katkılar sağlayacaktır.

 

 

3.Tarımsal Yapı

Toplam İlçe Sayısı19 Adet
Toplam Mahalle Sayısı909 Adet
Toplam Çiftçi Sayısı156.395 Çiftçi
Türkiye Ziraat Odaları Bilgi Sistemine Kayıtlı Aktif Üretici Sayısı128.959 Çiftçi
ÇKS'ye kayıtlı Çiftçi Sayısı 37.264 Çiftçi
ÇKS 'ye Kayıtlı İşletme Ortalama Büyüklüğü32 Da.

 

Tarım Havzaları

Antalya tarımı 4 tarım havzasında yapılmakta ve havzalara göre de ürün çeşitliliği farklılaşmaktadır.

  • Kıyı Ege Havzasında, arazi, deniz seviyesinden başlayarak iç kesimlere doğru yükselir. Kaş İlçemiz Kıyı Ege havzasında yer almaktadır.
  • Kıyı Akdeniz Havzasında, arazi yapısı deniz seviyesinden başlayarak iç kesimlerde 800-1000 m'ye kadar yükselir. Bu havzanın Sahil ve Yayla olan kesimleri  vardır. Kıyı turizminin yaygın olduğu bir bölgedir. Tarımsal ürünler için Pazar olanağının en iyi olduğu havzadır. Yurtdışı bağlantı noktaları (liman ve havaalanı) bu bölgede olduğu için, özellikle ihracata dönük tarımsal üretim için avantajlı bir konumdadır. Aksu, Döşemealtı, Kepez, Muratpaşa, Konyaaltı, Kemer, Kumluca, Finike, Demre, Serik, Manavgat, Alanya ve Gazipaşa İlçeleri Kıyı Akdeniz Havzasında yer almaktadırlar.

  • Ege Yayla Havzası, topoğrafik olarak 1000 metrenin üzerinde yükseklikte Batı Toroslarda yeralan, su kaynaklarının zengin olduğu plato özelliği taşıyan bir bölgedir. Toplam arazi yüzeyi içinde tarım alanı miktarı diğer alt bölgelere nispetle en yüksek olan bölgedir. Korkuteli ve Elmalı İlçelerimiz Ege Yayla Havzasında yer almaktadır.
     
  • Göller Havzasında, Torosların yüksek platosunu oluşturan ve dağlık arazi yapısına sahip olan bu havza, tarım arazisi bakımından kısıtlıdır ve ormanlık alanlarla kaplıdır. Denizden yüksekliği 800 metreden başlayıp 1300 metreye kadar çıkar. Akseki, İbradı ve Gündoğmuş İlçelerimiz Göller havzasında yer almaktadır.
Arazi Dağılımı

Antalya(ha)

Türkiye'deki Payı (%)
Yüzölçümü2.017.7002,78
Tarım Alanı365.247,51,54
Sulanan Tarım Arazisi254.300 
Çayır-Mera Alanı186.0001,27
Orman Alanı1.146.0625,4

 

Kullanılan Tarım Arazisi

(Hektar)

Çayır-Mera Arazisi

(Hektar)

Orman ve Diğer Alanlar

(Hektar)

TOPLAM

(Hektar)

365.248192.6991.459.7532.017.700
%18,10%9,55%72,35%100

 

Tarım Alanlarının dağılımı

ÜRETİM ALANLARI20022016

Fark%

Üretim Alanı
(Hektar)
Oranı (%)Üretim Alanı
(Hektar)
Oranı (%)
Tarla Bitkileri228.52056,76184.86750,61-19,10
Sebze (Açık tarla)20.7125,1421.7405,954,96
Sebze (Örtü altı)20.6645,1328.9277,9239,99
Süs Bitkileri363,40,095510,1551,62
Meyve50.37812,5174.78720,4848,45
Nadas81.94920,3654.37614,89-33,65
Toplam402.586100365.248100-9,27

 

Antalya'nın 365.248 hektar olan tarım arazisinde 50.667 hektarında açık ve örtüaltı sebze, 551 hektarında süs bitkileri 74.787 hektarında meyvecilik, 184.867 hektarında ise  tarla bitkileri tarımı yapılmaktadır.

3.3. Sulama

 Tarımsal Sulama

 DSİBüyükşehir BelediyesiHalk Sulaması
Etüd edilen sulanabilir arazi (ha)297.950  
Sulanan arazi (ha)254.299  
Sulamaya açılan                             (ha)146.28417.03065.503
    
Toplam yerüstü su potansiyeli  (hm³)15 .182  
Toplam YAS potansiyeli          ( hm³)553  
TOPLAM SU POTANSİYELİ   (hm³)15.735  
    

 

4. TARIMSAL ÜRETİM

4.1. Bitkisel Üretim

BİTKİSEL ÜRETİM20022016

Üretim Değişim%

Alanı
(Hektar)

Üretim

(Ton)

Alanı
(Hektar)

Üretim

(Ton)

Sebze41.3762.860.46455.1174.341.108+52
Meyve 50.378732.76374.7871.387.449+89
Tarla Ürünleri228.520762.752193.970877.185+15
Toplam320.2744.355.979310.3216.605.742 

 

Örtüaltı Üretim Alanı 2016

Örtüaltı Alanlar

Toplam  AlanCam SeraPlastik  SeraYüksek  TünelAlçak Tünel
(Dekar)(Dekar)(Dekar)(Dekar)(Dekar)
Antalya268.34066.730175.35913.50612.745
Türkiye691.70780.120328.745112.974169.867

Antalya/Türkiye

(%)

38,7983,2953,3411,957,50

 

Türkiye'deki toplam 691.707 dekar olan örtüaltı tarım alanlarının %38,79'u olan 268.340 dekar örtüaltı alanda Antalya'da üretim yapılmaktadır. Bu durumu ile Türkiye cam sera alanının %83,29'u ve plastik sera alanının ise %53,34'üne sahiptir. Mevcut alanların modernizasyonun hızla devam etmesinin yanı sıra dünyadaki gelişmelerde takip edilerek üretim yönteminde ve teknolojisindeki yenilikler yeni tesis edilen alanlarda da uygulanmaktadır.

 

Örtüaltı Sebze Yetiştiriciliği

Ürün Adı20022016
TürkiyeAntalyaTürkiyeTürkiyeAntalyaTürkiye

Üretim(ton)

Üretim (ton)

İçindeki Oranı (%)

Üretim (ton)

Üretim (ton)

İçindeki Oranı (%)
Domates1.632.1751.063.79565,183.614.4722.230.84161,72
Hıyar903.360415.554461.077.783505.56046,91
Karpuz823.2933.0650,37701.53252.3367,46
Patlıcan254.153182.41871,77291.314149.33051,26
Biber312.144170.58254,65601.382338.81156,34


Açıkta Sebze Yetiştiriciliği

Ürün Adı20022016
TürkiyeAntalyaTürkiyeTürkiyeAntalyaTürkiye
Üretim(ton)Üretim (ton)İçindeki Oranı (%)Üretim (ton)Üretim (ton)İçindeki Oranı (%)
Domates7.817.825444.2555,688.985.528178.9211,99
Hıyar766.64080.94010,56733.8989.1211,24
Karpuz3.751.707131.9003,523.227.360405.70112,57
Patlıcan700.8476.4250,92562.73527.9454,97
Biber1.437.85653.5923,731.856.44051.2612,76
Mantar (Kültür)-- 40.27221.53353,47

 

Meyve Üretimi

MEYVELER2002
TürkiyeAntalya

Türkiye

İçindeki Oranı (%)

Alan

(da.)

Üretim (ton)

Alan

(da)

Üretim

(ton)

Turunçgiller1.039.6502.493.000136.210379.33715
Nar55.00060.0008.5207.53913
Zeytin6.200.0001.800.00091.96038.7262
Elma1.500.0002.200.000114.710157.6977
Muz23.85095.00013.17036.47238
Keçiboynuzu2.15013.5001.1704.83136
Avokado55040040021253

 

MEYVELER2016
TürkiyeAntalya

Türkiye

İçindeki Oranı (%)

Alan

 (da)

Üretim (ton)

Alan

(da)

Üretim

 (ton)

Turunçgiller1.354.6604.293.007160.220598.72013,95
Portakal526.9581.850.000130.780504.65527,28
Nar305.302465.20056.252111.04123,87
Zeytin8.455.4201.730.000166.25164.4543,73
Elma1.733.9352.925.828136.252281.0199,60
Muz62.245305.92625.50582.56626,99
Keçiboynuzu5.69313.4051.0854.99837,28
Avokado4.8841.9504.3861.52478,15

 

Süs Bitkileri Üretimi

Süs Bitkileri20022015
TürkiyeAntalya

Türkiye

İçindeki Oranı (%)

TürkiyeAntalya

Türkiye

İçindeki Oranı (%)

Alan

(da)

Alan (da)

Alan

 (da)

Alan (da)
Kesme Çiçek11.4562.85924,9611.9494.19235,08
İç ve Dış Mekân Bitki9.7596686,8436.0341.2953,59
Çiçek Soğanları51010821,1859710317,25
Toplam21.7253.63416,7348.5815.59011,51

 

Türkiye süs bitkileri üretim alanının % 12'si, kesme çiçek üretiminin% 35'i, karanfil üretiminin ise  % 54'ü Antalya'dadır.

Sebze Tohumu ve Fidesi Üretimi

  • Ülkemiz, önemli bir sebze üreticisi olmasına rağmen geçmişte sebze tohumunda dışa bağımlı bir yapıya sahipken, Türkiye tohumculuk sektöründe son yıllarda uygulanan politikalar ve yapılan desteklemelerle; 2002 yılında 145.227 ton olan tohumluk üretimimiz, 2015 yılı itibariyle 6,17 kat artarak 896,298 ton'a yükselmiştir.
  • Sebze tohumunda 2002 yılında %10 olan yerli tohum payı, kamu ve özel sektör tarafından yapılan ıslah çalışmaları sonucunda %50'lere ulaşmıştır. Bu oranın önümüzdeki 5 yıl içerisinde %60'a ulaşması beklenmektedir. Kavun, biber gibi bazı sebze türlerinde bu oran %80 lerin üzerine çıkmıştır.
  • 2016 yılı itibariyle ilimizde kurulu bulunan 60 adet fide üretim işletmesinin toplam 957 da kapalı alanda öngörülen 2.156 milyon adet/yıl fide üretim kapasitenin %59'unu kullanarak yaklaşık 1.274 milyon fide üretilmiştir.
     
TOHUM-FİDE200220152016
TürkiyeAntalya

Türkiye

İçindeki

Oranı (%)

TürkiyeAntalya

Türkiye

 İçindeki

Oranı(%)

TürkiyeAntalya

Türkiye İçindeki

Oranı(%)

Sebze Tohumu Üretimi

Yapan Firma Sayısı

40184515773461707544

Sebze Fidesi Üretimi

Yapan Firma Sayısı

25197610560571056057

 

2016 yılı Aralık ayı itibarıyla Türkiye'deki sebze tohumu üretimi yapan 170 firmanın 75'si ve Türkiye'deki sebze fidesi üretimi yapan 105 firmanın 60'ı Antalya firmasıdır.

Tarla Ürünleri

Ürün Adı2016
TürkiyeAntalya

Türkiye

İçindeki Oranı (%)

Alan (da)

Üretim (ton)

Alan (da)

Üretim (ton)

Fiğ (yeşil ot)4.428.3784.542.04245.00176.6531,69
Tritikale (dane)376.348125.0003.1957480,60
Pamuk (kütlü)4.160.0982.100.00059.35029.0401,38
Buğday76.719.44820.600.000926.256200.8880,98
Arpa27.400.5216.700.000422.59780.3391,20
Mısır (dane)6.800.1926.400.00058.17444.7310,70
Mısır (Silajlık)4.138.26820.139.03357.930215.8951,07
Susam 289.33219.52146.9963.30116,91

 

4.1. Hayvansal Üretim

4.1.1. Hayvan Varlığı

Yayla kesimlerinde kıl keçisi ve koyunculuk, kısmen süt sığırcılığı, sahilde ise süt sığırcılığı ağırlık kazanmaktadır Antalya, besi hayvancılığında Türkiye karkas ortalamasının üzerinde (252 kg) bir değere sahiptir. Antalya'daki büyükbaş hayvan varlığının %90'ı kültür ve kültür ırkı melezi hayvanlardan oluşmaktadır. Bu doğrultuda bir laktasyon döneminde elde edilen süt verimi de 5400-6000 Kg seviyesindedir. Antalya İli Türkiye hayvancılığına en büyük katkıyı küçükbaş hayvan varlığı ile yapmaktadır. İlin arazi yapısı nedeniyle hayvan varlığında kıl keçisi en büyük payı almaktadır. 2016 yılı TUIK verileri itibarıyla 1.141.951 adet küçükbaş hayvan varlığı ile Türkiye'de 8. sırada yer almaktadır Antalya hayvancılığı yıllar itibarıyla gelişerek büyümesini sürdürmektedir.

4.1.2. Üretim

Hayvansal  Üretim

Ürün

2014 (Ton)

2015 (Ton)

2016 (Ton)

Süt (İnek ve Manda)182.810Yıllık veri185.535
Süt (Koyun-Keçi)46.640Yılık veri54.821
Kırmızı Et10.28610.0879.297
Beyaz Et (Kanatlı)1.8653.9813169
Bal2.7112.7792.394
Bal Mumu160,856154,3132,7
İpek Böceği2018,316,2

 

 201320152016
Et ÜretimiKesilen Hayvan SayısıEt Miktarı   
    (ton)
Kesilen Hayvan SayısıEt Miktarı   
    (ton)
Kesilen Hayvan SayısıEt Miktarı   
    (ton)
Büyükbaş30.0717.17832.5268.25027.2507630
Küçükbaş47.90295890.4811.81174.9011648
Domuz465166102639719
Kanatlı164.0001.011568.8223.981404.7483169
TOPLAM242.4389.163692.43914.068507.29612.466

 

Su Ürünleri Üretimi

Su Ürünleri2013201420152016
TürkiyeAntalyaTürkiyeAntalyaTürkiye

Antalya

(2015)

Türkiye

Antalya

 

ton/yılton/yıl  ton/yıl
Avcılık374.1211.624302.2121.320431.907 1.177(*) 
Yetiştiricilik233.3942.664235.1332.906240.3342.522(*)2.493
Toplam607.5154.288537.3454.226672.2413.699(*)1.165

 

İlimizdeki Su ürünleri Yetiştiricilik Tesisleri

Yetiştirilen

Ürünler

Tesis üretim

Kapasitesi    (ton)

A. Balık
Kuluçkahane
Kapasitesi (Adet)

Projeli

Tesis Sayısı

Faal olan

Tesis Sayısı

Alabalık 2873 7565
A.Kuluçka.-39.000.00033
Çipura-Levrek 4.250 43
Orkinos - 00
Sazan 31 11
Sülük 0,4 21
Akvaryum-5.400.000033
Kurbağa56 21
Mersin Balığı39 20
Toplam 7.249 9277

 

5. Tarımsal İhracat Durumu

İhracat değerleri açısından incelendiğinde Türkiye süs bitkileri ihracatının % 43'ü,  kesme çiçek ihracatının  % 96,7'si, yaş sebze ve meyve ihracatının % 22,7's i ve biyolojik mücadele yöntemlerinde üretimde kullanılan 1.000.000 koloni Bombus Arısı üretimi, bu üretimden yapılan 880.741 kraliçe arı ve 20.408 koloni ihracatının tamamı Antalya'dan yapılmaktadır.

 

5.1. Bitkisel Üretim İhracat Durumu

Yaş Meyve ve Sebze İhracatı:

Antalya İli tarımın ihracattaki payı 2013 yılında %53 olarak belirlenmiştir. 2014 yılı itibarıyla bu değer % 52,5 olarak gerçekleşmiştir.  2013 yılında Türkiye yaş meyve sebze ihracatının %22,7'sini 533 milyon $ ile Antalya oluşturmaktadır. 2014 yılı itibarıyla Türkiye yaş sebze ve meyve ihracatının %22,7'sı Antalya'dan gerçekleşmiştir. 2014 yılı değerleriyle  Türkiye'de ihracatı yapılan domatesin %42,3'ü, biberin %73,3'ü, hıyarın %46,8'i , kabağın %38,3'ü Antalya ürünüdür.

 

Yıllar İtibarıyla Yaş Sebze ve Meyve İhracatı

 200220122013

2014

 

Türkiye YMS İhracatında Antalya'nın  Payı

Miktar

(Ton)

Değer

(1.000 $)

Miktar

(Ton)

Değer

(1.000 $)

Miktar

(Ton)

Değer

(1.000 $)

Miktar

(Ton)

Değer

(1.000 $)

Miktar'daDeğer'de
TÜRKİYE1.607.328550.5343.023.8932.183.7213.345.2532.348.5533.531.6812.393.53518,422,7
ANTALYA146.32269.966563.852478.003591.812533.035652.819543.095

Batı Akdeniz Birliği verilerine göre, 2013 yılında ilimizden ihraç edilen 592.134 ton yaş meyve ve sebzenin %36'sını Domates, %11'ini Üzüm, % 9'unu Nar, % 8'ini Biber, % 6,76 sını ise Hıyar-Kornişon, oluşturmaktadır.

2014 yılında ilimizden ihraç edilen 652.819  ton yaş meyve ve sebzenin %36'sını Domates, %13'ünü Üzüm, % 9'ini Biber, % 7'sini Nar, , % 7,4'ünü ise Hıyar-Kornişon, oluşturmaktadır.

2013 ve 2014 yılı ihracatı yapılan yaş meyve sebzelerin miktarları karşılaştırıldığında Domateste  %10,3, Hıyar-Kornişonda %21,4, Üzümde %27,66 ve Biberde  %21,5 artış olurken, Nar ihracat miktarında %14,61 azalış olmuştur.

Türkiye genelinde 2013 ve 2014 yıllları  İhracatçı Birlikleri verilerine göre yaş meyve, sebze ve narenciyede ihracat yapılan ilk beş ülke,  Rusya, Almanya, Ukrayna, Bulgaristan ve Moldovya'dır.

         2015 yılında  Antalya'dan yapılan yaş sebze ve meyve ihracatında bir önceki yılın aynı dönemine göre değer bazında % 13,51 oranında bir azalış olmuştur. İlimizden ihraç edilen 565.219 ton yaş meyve ve sebzenin % 37,84'ünü Domates, % 10,91'ini Biber, % 110,19'unu Üzüm, % 8,71'ini Nar, % 6,08'ini Hıyar ve % 4,39'unu Limon oluşturmaktadır.

2016 yılında  Antalya'dan yapılan yaş sebze ve meyve ihracatında bir önceki yılın aynı dönemine göre değer bazında % 19 oranında bir azalış olmuştur. İlimizden ihraç edilen 486.039 ton yaş meyve ve sebzenin % 33'ünü Domates, % 15'ini Biber, % 11'ni Nar, % 9'unu Üzüm, % 6'sını Hıyar ve % 4'ünü Limon oluşturmaktadır.

 

2015

 

2016Türkiye YMS İhracatında Antalya'nın  Payı

Miktar

(Ton)

Değer

(1.000 $)

Miktar

(Ton)

Değer

(1.000 $)

Miktar'daDeğer'de
TÜRKİYE3.319.8422.084.920 3.569.5401.978.2091419
ANTALYA565.219468.982486.039378.313

 

2016 Yılı Yaş Sebze ve Meyve İhracatı Yapılan Ülkeler

ÜLKELERİHRACAT DEĞERİ (USD)
ALMANYA 89.678.336
BEYAZ RUSYA 39.547.109
ROMANY37.003.379
UKRAYNA 28.390.596
BULGARİSTAN20.931.713
RUSYA FEDERASYONU 20.063.205
AVUSTURYA 17.070.351
HOLLANDA13.678.654
POLONYA 12.705.631
IRAK7.813.197
DANİMARKA7.499.870

2016 yılında Rusya Federasyonu'na yapılan ihracat bir önceki yılın aynı dönemine göre %91 azalmıştır.

 

Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatı:

İhracatçılar Birliği 2013 yılı kayıtlarından Türkiye'nin süs bitkileri ve mamulleri ihracatı 77.092.464 Amerikan Doları olarak gerçekleşmiş bu değerin 35.801.145 doları Antalya'dan gerçekleşmiştir.

2014 yılı kayıtlarından Türkiye'nin süs bitkileri ve mamulleri ihracatı 83.045.974 Amerikan Doları olarak gerçekleşmiş bu değerin 42.703.010 doları Antalya'dan gerçekleşmiştir.

Ülkemiz süs bitkileri ihracatında 2013 yılına göre 2014 yılında miktarda  %9,6' lık ve değerde ise % 9'luk artış olmuştur. İhracatımızda özellikle kesme çiçekler ve canlı bitkiler öne çıkmaktadır.

İhracat değeri içerisinde 2014 yılında Türkiye kesme çiçek ihracatının %92'si olan 29.569.211 doları Antalya ihracatı olarak gerçekleşmiştir. 2014 yılında  83.045.974 dolar olan Türkiye toplam süs bitkileri ihracatının 42.703.010 doları (%51,4) ilimizden  yapılmıştır. Antalya'nın 2014 yılı süs bitkileri toplam ihracatının % 67 sini 28.518.368 Amerikan Doları değer ile Karanfil İhracatı oluşturmuştur. 

2015 yılında Türkiye'nin süs bitkileri ve mamulleri ihracatı 77.621.346 Amerikan Doları olarak gerçekleşmiş, bu değer ile ihracat bir önceki yılın aynı dönemine göre % 6,47  azalış göstermiştir. Türkiye toplam süs bitkileri ihracatının 35.160.377 doları (%.45,27) ilimizden  yapılmıştır.

2016 yılında Türkiye'nin süs bitkileri ve mamulleri ihracatı 81.356.915 Amerikan Doları olarak gerçekleşmiş, bu değer ile ihracat bir önceki yılın aynı dönemine göre % 4,81  artış göstermiştir. Türkiye toplam süs bitkileri ihracatının 35.058.293 doları (%43) ilimizden  yapılmıştır. Antalya'dan  süs bitkileri ihracatının yapıldığı ilk beş ülke sırasıyla; İngiltere, Hollanda ,Almanya, Rusya Federasyonu ve Ukrayna'dır.

 

Antalya Süs Bitkileri İhracatı

Ürün Grubu20132014
MiktarDeğer MiktarDeğer
(Adet)( $)(Adet)( $)

 Çiçek

 Soğanları

151.70021.655841.59838.136

Canlı

Bitkiler

58.079.7709.045.99060.397.77412.012.359
Kesme Çiçekler272.074.08925.835.514309.438.11529.569.211

Yosun ve

Ağaç Dalları

407.020897.986396.7511.083.304
TOPLAM330.712.57935.801.145371.074.23842.703.010

 

 

Ürün Grubu20152016
MiktarDeğer MiktarDeğer
(Adet)( $)(Adet)( $)

 Çiçek

 Soğanları

0000

Canlı

Bitkiler

61.924.1697.978.11175.683.6688.657.176
Kesme Çiçekler308.640.80826.328.447326.340.70825.483.818

Yosun ve

Ağaç Dalları

396.612853.819418.646917.298
TOPLAM370.961.58935.160.377402.443.02235.058.293

 

Tohumluk, Fide-Fidan ve Süs Bitkileri Çoğaltım Materyali  İhracatı:

İlimizde sebze tohumu üretim faaliyetlerinin hızlanması nedeniyle sebze tohumu ihracatında yıllar itibariyle her geçen gün artış görülmektedir. Tarla tohumluklarının ihracatında ise yıllar itibarıyle düşüş olmuştur. Tablodan anlaşılacağı üzere toplam tohum ihracat miktarında azalış görülmesine rağmen, parasal değerde artış görülmektedir.

 

Tohumluk İhracatı

 201420152016
MiktarDeğer    (dolar)MiktarDeğer    (dolar)MiktarDeğer    (dolar)
(kg)(kg)(kg)
Sebze Tohumu 35.02211.241.52846.86612.537.09080.96815.965.828
Tarla Tohumu2.115.7497.967.2371.716.9774.611.8261.319.7333.967.881
Çim Tohumu20.72691.99053.503171.0461.0203.600
Keçiboynuzu 15.10039.50140.85089.862--
Çekirdeği
TOPLAM2.186.59819.340.2571.858.19717.409.8251.401.72219.937.309

 

            Tohum ihracatı yaptığımız ülke sayısı her geçen gün artmaktadır. Öncelikle tohumlar deneme amaçlı bedelsiz olarak ihraç edilmekte sonra ticari ihracat yapılmaktadır.

            2016 yılında ihracat yaptığımız ülkeler Hollanda,  İspanya, ABD, KKTC' Romanya, Fransa, İngiltere, İtalya Ürdün, Fas, Polonya, Azerbaycan, Gürcistan, Özbekistan, Türkmenistan Kazakistan, Tacikistan, Lübnan, Suudi Arabistan, Libya, Yemen Birleşik Arap emirlikleri, Katar, Tunus, Arnavutluk, Irak, İran, Mısır, Kosova, Pakistan, Hindistan, Afganistan, Ukrayna, Belarus, Rusya, G. Kore, Şili, Kolombia, Honghong, Vietnam, Tayland, Çin, Avustralya, Arjantin, İsveç, Brezilya, İsrail, Mozambik, Macaristan ve Tayvan'dır.  

 

Meyve /Asma Fidan ve Üretim Materyali İle Sebze ve Çilek Fideleri İhracatı

 201420152016
Miktar (ad)Değer    (dolar)Miktar(ad)Değer    (dolar)Miktar(ad)Değer    (dolar)
Sebze Fidesi2.009.2391.485.7402.787.488989.0201.068.110379.868
Meyve Ür. Materyali81.28685.616368.808237.1711.368.2731.653.559
Çilek Fidesi75.15013.93887.00010.490117.00045.957
TOPLAM2.165.6751.585.2953.243.2961.236.6802.553.3832.079.384

 

            İlimizde sebze fidesi üretimi yapan firmaların yoğun olarak bulunması nedeniyle sebze fidesi ihracatı geçmiş yıllarda hızla artış göstermiş, ancak 2016 yılında sebze fidesi ihracatı düşmüştür.

            Meyvecilikte ise; 2011 ve 2012 yıllarında baz materyallerin yani damızlıkların ithal edilmesi ile ilimizde damızlık anaçlık ve damızlık kalemliği oluşturulmuştur. Sonraki yıllarda aşılı fidanlar sertifikalandırılarak ihraç edilmeye başlamıştır. Tablodan da anlaşılacağı gibi meyve fidanı ve çilek fidesi ihracatı her geçen gün artmaktadır.

            Meyve fidanı ihracatı Dubai, Türkmenistan  ve KK.T.C., sebze fidelerini genellikle Romanya, K.K.T.C., Tanzanya, Suudi Arabistan   Hollanda, Macaristan ve Rusya'ya, çilek fideleri de K.K.T.C.'ye ihracat yapılmıştır.

Süs Bitkileri ve Süs Bitkileri Çoğaltım Materyali İhracatı

 201420152016
MiktarDeğer    (dolar)MiktarDeğer    (dolar)MiktarDeğer    (dolar)
Süs Bitkisi ve Süs Bitkisi Fidesi (adet)57.215.7167.458.72458.119.6596.385.68873.848.4717.334.185

Süs Bitkileri

Tohumu (kg)

7,36150.2455,237.781--
TOPLAM 7.508.969 6.423.469 7.334.185

 

İlimizden genellikle yetişmiş süs bitkileri ile süs bitkisi fideleri ihraç edilmektedir. 2014 ve 2015 yıllarında az miktarda da çiçek tohumları ihraç edilmiştir. Kesme çiçekler bu gruba dahil değildir. 2015 yılında ihracat değerinde azalış görülmekle birlikte 2016 yılında artış sağlanmıştır. İlimizde süs bitkileri ile ilgili faaliyet gösteren firmaların özellikle de fide üretimi yapan firmaların artışı ile ihracat miktarı her geçen gün artmaktadır.

Yetişmiş dış mekan süs bitkileri Irak, Japonya, Katar, KKTC ve Slovakya'ya,  süs bitkisi fidesi ise Almanya, Hollanda, İtalya, İngiltere İspanya, Kesme çiçek fidelerini ise Gürcistan Kazakistan,Azerbaycan, Ukrayna ve Moldova'ya ihracat yapılmıştır.

5.2. Hayvansal Ürünler  İhracatı

Bombus Arısı İhracatı

Yıllar İhracat 
 KoloniParasal Değeri(Euro)KraliçeParasal Değeri (Euro)
20124.871146.130300.040180.024
20132.630  78.900499.200299.520
20144.889146.670 567.840340.704
20158.381424.084687.362408.647
2016 20.408458.429880.741541.571

İlimiz Bombus Arısı üretimin de 5 adet üretim tesisi ile marka haline gelmiştir. Yıllar bazında üretim ve ihracatını önemli ölçüde arttırmıştır. Daha önce ülkemize ihracat yapan ülkeler şimdi ithalatçı konumuna gelmiştir. Başta Belçika ve Azerbaycan, KKTC, Türkmenistan  en çok ihracat yaptığımız ülkelerdir.

Et, Süt ve Su  Ürünleri İhracatı 

 

 

201420152016

Miktar

(Kg)

Değer

(Dolar)

Miktar

(Kg)

Değer

(Dolar)

Miktar

(Kg)

Değer

(Dolar)

Süt ve Süt Ürünleri  3.458.4689.804.8461.656.2905.644.1994.103.8165.802.858
Et ve Et Ürünleri  630.5801.042.122379.477637.250322.761605.603
Su Ürünleri  1.215.7305.306.3451084.1444.011.9121.680.3506.475.226
 TOPLAM5.304.77816.153.3132.740.81310.293.3616.106.92712.883.687

 

Su Ürünleri İthalatı

  2013201420152016

Miktar

(Kg)

Miktar

(Kg)

Miktar

(Kg

Miktar

(Kg)

Su Ürünleri 2.207.5682.586.5143.724.8213.364.120
 Toplam 2.207.5682.586.5143.724.8213.364.120

2016 yılında ilimizden et ve et ürünleri ihracatı Azerbaycan, Kıbrıs, Irak ülkerine hindi fleto, hindi but, hindi miks kıyma, hindi deri, piliç deri, kırmızı et ürünleri, piliç nugget olarak yapılmıştır.

2016 yılında ilimizden süt ve süt ürünlerinin ihracatı  Azerbeycan, Birleşik Arap Emirlikleri, Filipinler, Filistin, Irak, Katar, Kıbrıs, Libya, Maldivler, Marutanya, Özbekistan,  Singapur, Suudi Arabistan, Ürdün ülkelerine peynir çeşitleri, yoğurt, krema, süt, peyniraltı suyu tozu ve süt tozu olmak üzere  ihracat yapılmaktadır.

Su ürünleri ihracatımız daha çok A.B. ülkelerine ve Rusya Federasyonuna olmaktadır. Alabalık, levrek ve çipura en çok ihraç ettiğimiz ürünlerdir. Alabalık, levrek ve çipura en çok ihraç ettiğimiz ürünlerdir.

6. Tarımsal Üretimin Ekonomiye Katkısı

6.1. Tarımsal Üretim Değerleri

Antalya'da tarımsal üretim değerinin ülke ekonomisine katkısı  2002 yılında 1.817.449.000 TL iken, 2015 yılı sonu itibarıyla bu değer 9.529.436.000 TL'ye ulaşmıştır.

Tarımsal Üretim Değerleri Türkiye- Antalya Karşılaştırması (TUİK)

(Bin TL)

Yıllar20022015
Üretim KonusuTürkiyeAntalya%TürkiyeAntalya%
Bitkisel Üretim Değeri 32.264.2001.517.2444,70119.724.1188.124.3366,79
Canlı Hayvanlar Üretim Değeri 10.470.768169.2011,6273.102.253 1.061.5481,45
Hayvansal Ürünler Değeri 9.399.981131.0041,3955.670.771 343.5520,62
Toplam52.134.9491.817.4493,49248.497.1429.529.4363,83

 


''